HCSS Strategy and Change

“Hoe houdt Nederland zich staande?”

Gesprek met Jeroen Heres, programmaleider Strategy & Change.

Waarom wordt Strategy & Change gelanceerd?

Met het programma Strategy & Change maken TNO en HCSS zichtbaar welke uitdagingen op Nederland afkomen. Samen hebben de organisaties hoogwaardige kennis in huis op het gebied van internationale ontwikkelingen, technologie en maatschappij. Dit zetten we in om onderbouwde visies te ontwikkelen op de maatschappelijke vraagstukken van morgen en hiermee naar buiten te treden. We voeren toekomstverkenningen uit, organiseren debatten en publiceren opiniërende artikelen. Hiermee helpen we de maatschappij bij het stellen van de juiste prioriteiten.

Want dat doet Nederland niet goed?

Er is teveel focus op de lokale korte termijn uitdagingen, en veel minder op de mondiale uitdagingen die onze toekomst vergaand zullen beïnvloeden. Met Strategy & Change zullen we deze uitdagingen identificeren. Als voorbeeld noem ik de opkomst van China. Wat betekent dat voor ons? We hebben ons lange tijd afgevraagd wat we moeten met China. Maar je zou die vraag beter kunnen omdraaien: wat moet China in de toekomst met ons? Een van de projecten waar we mee zijn gestart is: ‘Innoveren in de eeuw van Azië’. Hoe houdt Nederland zich staande in een wereld waarin China steeds dominanter wordt? Waar ligt onze concurrentiekracht? Waar willen we echt sterk in zijn? Hoe ontwikkelen we ons tot een interessante samenwerkingspartner voor opkomende economieën? We willen Aziatische experts uitnodigen dit soort vragen met ons te beantwoorden.

Waarom stelt Nederland zichzelf niet de juiste vragen?

Naar onze mening hebben beleidsmakers en politici onvoldoende aandacht voor deze nieuwe uitdagingen en het hoge tempo waarmee die op ons afkomen. We zullen veel sneller moeten anticiperen. We zullen de politiek uitdagen om tot oplossingen te komen. En we zullen partijen mobiliseren die de benodigde innovatie kunnen bewerkstelligen. Denk bijvoorbeeld aan de schaarste van aardmetalen door de toenemende vraag van China en de herkomst van veel van deze materialen uit datzelfde China. Dat probleem is lange tijd onderbelicht geweest in vergelijking met de aandacht voor fossiele brandstoffen en klassieke grondstoffen.

Waarom is gekozen voor de samenwerking tussen TNO en het Den Haag Centrum voor Strategische Studies?

TNO en HCSS hebben samen de kennis in huis om de opkomende uitdagingen te analyseren, te agenderen en tevens oplossingsrichtingen aan te reiken. De kracht van HCSS is om als denktank aanwezig te zijn in het publieke en politieke debat. Hiermee kan het TNO ondersteunen haar rol als strategisch gesprekspartner voor bedrijven en overheden te versterken en een meer zichtbare rol te spelen in het innovatiedebat. Aan de andere kant is de brede kennisbasis van TNO weer erg interessant voor HCSS. Vraagstukken van veiligheid, welvaart & welzijn, duurzaamheid en technologie zijn niet van elkaar los te zien. Het is goed om beleidsmakers en politici met onderbouwde visies te informeren en inspireren. Zij kunnen namelijk niet alles zelf overzien. TNO zal vervolgens de innovatieve oplossingen mogelijk kunnen ontwikkelen. Zo wordt de maatschappelijke waarde van TNO optimaal benut.

Hoe gaat Strategy & Change te werk?

We zullen toekomstverkenningen en analyses van vraagstukken binnen de vier hoofdthema’s presenteren aan beleidsmakers en politici alsmede het brede publiek. Met concrete onderzoeksresultaten willen we de publieke en politieke agenda voeden. De eerste onderwerpen zijn ‘Schaarste’, ‘Innoveren in de Eeuw van Azië’, ‘ De Stand van het Nederlandse Innovatiesysteem’, ‘Demografische Verschuivingen’ en ‘De Toekomst van Conflicten’. We zijn daarbij geen stuurlui aan wal, maar gebruiken de benodigde afstand om de belangenloze analyse te maken en zoeken tegelijk verbinding met de zogenaamde probleemeigenaren. We willen daarmee leiderschap ondersteunen, want dat hebben we op dit moment hard nodig.

Is Strategy & Change een lobbyorganisatie?

Beslist niet. Onze onafhankelijkheid is essentieel. Die zit in onze missie opgesloten. We verschaffen richtinggevende visies op basis van kennis en inhoud. Wij doen niet aan belangenbehartiging behalve dan het maatschappelijk belang. Tegelijk laten we ons er niet van weerhouden om stelling te nemen op basis van onze analyse.